ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ – Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΜΙΝΩΤΑΥΡΟΥ

 

Αρχαιοελληνικοί μύθοι στο σήμερα.
Τα προσωπικά βιώματα συναντούν τους αρχαιοελληνικούς μύθους και γίνονται θεατρική  παράσταση.

 

Αρχισυνταξία:  Μαρία Αντωνίου

                       

 

«Ζούμε σε απομυθοποιημένο και αντιηρωικό κόσμο».

«Πρέπει να δημιουργούμε μύθους. Προσωπικούς μύθους».

«Μεγάλο ηθικό δίδαγμα των μύθων , ότι δε φαίνεται ο συγγραφέας».

«Η σημασία του μύθου κρύβεται μέσα σ’ αυτό που δε φαίνεται και όχι σ’ αυτό που διαβάζεται».

 

           

Στο θέατρο της Ημέρας, οι σπουδαστές του τρίτου έτους του εργαστηρίου «Παιδαγωγικής Θεάτρου και Θεατρικού Παιχνιδιού, Λάκης Κουρετζής» ασχολούνται, σχεδόν αποκλειστικά,  με τους αρχαιοελληνικούς μύθους. Η προβλεπόμενη από το πρόγραμμα σπουδών της σχολής διαδικασία έχει ως εξής: Αρχικά, πρέπει να επιλέξουν έναν αρχαιοελληνικό μύθο που για κάποιο συγκεκριμένο λόγο τους κίνησε το ενδιαφέρον και σχετίζεται με ένα ή περισσότερα προσωπικά τους βιώματα. Κατόπιν, φέρνουν τον μύθο στο σήμερα, δίνοντας του κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, ψυχολογικές κ.τ.λ προεκτάσεις και κάνοντας τον να μας αφορά άμεσα ή έμμεσα. Ο κάθε σπουδαστής πρέπει να γράψει το δικό του σενάριο, να μοιράσει ρόλους στην υπόλοιπη ομάδα, να φτιάξει κουστούμια και σκηνικά, να βρει την κατάλληλη μουσική και τέλος να σκηνοθετήσει μια παράσταση διάρκειας μισής περίπου ώρας.

Αντικρίζοντας τους μύθους από τη σκοπιά, αφενός του θεατή και αφετέρου ως ενεργό μέλος  στην όλη διαδικασία ,θεώρησα ότι αυτή η προσπάθεια δεν έπρεπε  να περιοριστεί σε ένα στενό κύκλο σπουδαστών και οικείων τους, αλλά έπρεπε να γίνει γνωστή σε όσο γίνεται περισσότερο κόσμο. Είτε οι αρχαιοελληνικοί μύθοι πλάστηκαν από τους Θεούς, είτε δημιουργήθηκαν από τους ανθρώπους μας αφορούν άμεσα, και σε προσωπικό και σε συλλογικό επίπεδο. Οι εμφανείς προεκτάσεις τους, ιδίως στο σήμερα που βιώνουμε μια περίοδο κρίσης σε όλα τα επίπεδα,  καταδεικνύουν την αναλλοίωτη στο χρόνο  αξία και σοφία τους. Οι μύθοι ικανοποιούν ανάγκες παιδευτικές, δηλαδή  την επίτευξη υψηλής ποιότητας ζωής σε κάθε φάση του βίου.

Ίσως και εσύ διαβάζοντας τους να έβρισκες ένα μύθο, ο οποίος σου φαίνεται τόσο οικείος. Πιστεύοντας ότι  αυτός ο διάλογος που ξεκίνησαν τα παιδιά του τρίτου έτους  του 2013 με τους αρχαιοελληνικούς μύθους , και συνεχίζουμε εμείς, είναι μια ενεργής διαδικασία που δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, θα ήταν ευπρόσδεκτο ένα δικό σου σχόλιο, είτε γι’ αυτά που θα διαβάσεις ή ακόμα και να μας καταθέσεις ένα προσωπικό σου βίωμα που σχετίζεται άμεσα με έναν αρχαιοελληνικό μύθο.

Ο μύθος του Μινώταυρου

Μινώταυρος

Σύμφωνα με την παράδοση, κάποτε ο Μίνωας ζήτησε από τον Θεό Ποσειδώνα να του στείλει ένα σημάδι που να αποδεικνύει ότι μόνο αυτός πρέπει να πάρει τον θρόνο της Κνωσού από τον βασιλιά Αστέριο (έναντι του αδερφού του Ραδάμανθυ). Πράγματι ο Ποσειδώνας του έστειλε έναν πανέμορφο λευκό ταύρο και του ζήτησε να τον θυσιάσει προς τιμήν του ιδίου. Ο Μίνωας όμως εκθαμβωμένος από την ομορφιά του ζώου, αποφάσισε να παραπλανήσει τον Ποσειδώνα και να θυσιάσει έναν άλλο ταύρο στη θέση του. Ωστόσο, ο Ποσειδώνας κατάλαβε τι έγινε και, εξοργισμένος, προκάλεσε τον έρωτα της γυναίκας του Μίνωα, Πασιφάης.

Η απελπισμένη Πασιφάη, ζήτησε τη βοήθεια του Δαίδαλου, ο οποίος κατασκεύασε ένα ξύλινο ομοίωμα αγελάδας, τη Δάμαλις, το οποίο σκέπασε με αληθινό δέρμα αγελάδας. Η Πασιφάη μπήκε μέσα στο ομοίωμα και ο «ξεγελασμένος» ταύρος ζευγάρωσε μαζί της. Από αυτή την αφύσικη συνεύρεση γεννήθηκε ο περίφημος Μινώταυρος, ένα τέρας με σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου που τρεφόταν με ανθρώπινο αίμα.

Όταν είδε το τέρας ο Μίνωας, ζήτησε από το Δαίδαλο να κατασκευάσει ένα σκοτεινό κτίσμα με απέραντους διαδρόμους για να κλείσει μέσα το Μινώταυρο. Έτσι, ο Δαίδαλος κατασκεύασε το Λαβύρινθο, ένα σύνθετο δίκτυο στοών που όποιος έμπαινε μέσα έχανε την έξοδο. Εκεί λέγεται ότι φυλάκισε και τον Δαίδαλο για τη βοήθεια που παρείχε στην Πασιφάη, πριν δραπετεύσει με το γιο του Ίκαρο.

Κάποτε ο γιος του Μίνωα, Ανδρόγεως, πήρε μέρος στα Παναθήναια, όπου και νίκησε σε κάποιους αγώνες. Οι Αθηναίοι τότε από φθόνο σκότωσαν τον νεαρό αθλητή, ο Μίνωας κήρυξε πόλεμο στους Αθηναίους και τους νίκησε. Ως τιμωρία τους ανάγκασε να στέλνουν στην Κρήτη κάθε εννιά χρόνια εφτά νέους άντρες και εφτά νέες γυναίκες για να κατασπαράζονται από το Μινώταυρο. Οι νέοι ρίχνονταν μέσα στον σκοτεινό λαβύρινθο, που ήταν γεμάτος στοές και αδιέξοδα, όπου περιπλανιόνταν άσκοπα μέχρι να τους βρει ο Μινώταυρος.

Ο γιος του βασιλιά της Αθήνας Αιγαία, ο Θησέας, δεν άντεξε την ταπείνωση αυτή και ζήτησε να είναι αυτός ένας από τους νέους την τρίτη φορά που θα πλήρωναν το φόρο, ώστε να επιχειρήσει να σκοτώσει τον Μινώταυρο μέσα στον σκοτεινό Λαβύρινθο. Έτσι, έφτασε στην Κρήτη και έτυχε να γνωρίσει την κόρη του Μίνωα, Αριάδνη, με την οποία και ερωτεύτηκαν. Η Αριάδνη τότε έδωσε στον Θησέα ένα κουβάρι με κλωστή (γνωστό ως μίτος της Αριάδνης) και τον συμβούλεψε να δέσει την άκρη του στην είσοδο του λαβύρινθου και να το ξετυλίγει, ώστε να μπορέσει έπειτα, αφού σκοτώσει το Μινώταυρο, να βρει την έξοδο.

Ο Θησέας μπήκε μέσα στις σκοτεινές στοές κρατώντας το μίτο και κατάφερε να σκοτώσει τον Μινώταυρο κόβοντας του το κεφάλι, δίνοντας έτσι οριστικό τέλος στο χαράτσι αίματος του Μίνωα. Μετά κατάφερε να επιστρέψει στην έξοδο, ακολουθώντας την κλωστή.

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

 

Η Μαρία Αντωνίου, επέλεξε αυτό το μύθο γιατί την άγγιξε το σημείο της θυσίας των δεκατεσσάρων νέων οι οποίοι δίνονταν προς βορρά του μινώταυρου. Όλοι σχεδόν, αναλυτές και μη, ασχολούνται με τον μινώταυρο, το Θησέα ή το λαβύρινθο, αλλά κανείς δεν είδε  το μύθο   από τη σκοπιά αυτών των νέων που η θυσία τους κατευνάζει τα ένστικτα του «τέρατος» που, αρέσκεται να τρέφεται με αίμα και εξασφαλίζει την ανακωχή ανάμεσα στον Μίνωα και τους Αθηναίους. Ποιοι θα μπορούσαν να είναι αυτοί οι νέοι σήμερα που σηκώνουν το βάρος ,ίσως, όλων των υπολοίπων; Ποιοι είναι αυτοί που θυσιάζονται στο όνομα της «ειρήνης» και για ποιων τα συμφέροντα; Θα μπορούσαν να είναι ολόκληροι λαοί;

Γεννημένη και μεγαλωμένη στην Κύπρο, που επί 39 χρόνια είναι διχοτομημένη, ζούσε καθημερινά  την αγωνία των ανθρώπων να γυρίσουν σπίτι τους, να ξαναβρούν τα αγνοούμενα παιδιά τους   και να σταματήσουν να αισθάνονται πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα. Μια φωτογραφία ενός παιδιού από την Παλαιστίνη να προσπαθεί να αντισταθεί με τη σφεντόνα του απέναντι στα τανκς που έρχονταν καταπάνω του, μια εικόνα ενός λαού που για παραπάνω από μισό αιώνα αγωνίζεται να κάνει κράτος ήταν η αφορμή να συνδέσει αυτό που υπάρχει μέσα της(Κύπρος) με το λαό της Παλαιστίνης,  και να ασχοληθεί με αυτόν τον μύθο. «Όταν είδα την φωτογραφία συγκλονίστηκα. Δεν έχει να κάνει μόνο με τη δική σου πατρίδα και το δικό σου αγώνα. Είναι το αναφαίρετο δικαίωμα όλων των λαών   να έχουν πατρίδα και να ζουν ελεύθεροι. Όσο και να μου το εξηγούν ακόμα δεν καταλαβαίνω γιατί γίνονται πόλεμοι…Ίσως και να μην θέλω να το καταλάβω»

Στον μύθο, όσον αφορά στην μεταφορά του στη σύγχρονη πραγματικότητα, δόθηκε μια αντιπολεμική διάσταση με  την «πολιτική εξουσία» να μηχανορραφεί έχοντας μορφή «καρικατούρας».

 Πιο συγκεκριμένα οι 14 νέοι του αρχαιοελληνικού μύθου, έδωσαν τη θέση τους σε λαούς που θυσιάζονται και πολεμάνε και σκοτώνονται προς χάριν κάποιου Μίνωα και θρέφουν με αίμα κάποιον Μινώταυρο. Η Παλαιστίνη,που κυριαρχεί στο μύθο μιας και ήταν η αφορμή της ενασχόλησης, ένα κομμάτι γης μονάχα 20 μίλια μήκος και 5 μίλια πλάτος αγωνίζεται κόντρα σε αυτούς που θέλουν να την εξαφανίσουν με πρόσχημα την τρομοκρατία. Όλοι γνωρίζουν το τείχος του Βερολίνου, αλλά πόσοι άραγε γνωρίζουν το τείχος της ντροπής στην Λωρίδα της Γάζας που κρατάει αυτούς τους ανθρώπους μακριά από φαγητό, νερό, ιατρική βοήθεια κ.λ.π. εν έτει 2014; Μια σύγχρονη γενοκτονία! Παλαιστίνη, Ιράκ, Σερβία και τόσοι άλλοι θυσία στο βωμό των οικονομικών συμφερόντων. Τη λίστα των «νέων» συμπληρώνουν οι λαοί του Τρίτου Κόσμου(Ασία-Αφρική) που με το πρόσχημα της βοήθειας οι μεγάλες δυνάμεις δε λένε να σταματήσουν να τις εκμεταλλεύονται οικονομικά κρατώντας τες  μόνιμα στη φτώχεια και στην πείνα.

Ο Μίνωας που στην παρουσίαση είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Μινώταυρο,  συσχετίζεται με τον εκάστοτε ισχυρό ο οποίος στην εποχή που ζούμε είναι η Αμερική και οι οίκοι αξιολόγησης .Ο Δαίδαλος προσφωνείται στην παράσταση «κύριε υπουργέ» ενώ η Πασιφάη «κύριε πρέσβη». Οι τρείς τους απαρτίζουν το Κράτος και τη Βία(μυθικά πρόσωπα).

Η Αριάδνη , η κόρη του Μίνωα, που σε όλη την παράσταση είναι δεμένη με σχοινιά σαν μαριονέτα είναι αυτή που γράφει τους λόγους του πατέρα της και συναινεί κατά κάποιον τρόπο σε αυτό το «φόρο αίματος» των λαών.

Ο Θησέας, δεν είναι κάποιος ήρωας με υπερφυσικές δυνάμεις, αλλά ένας Άνθρωπος  που αγαπάει και νοιάζεται για ό,τι ζει και αναπνέει σε τούτο τον πλανήτη, που αντιτίθεται στην αδικία.

Μια τηλεόραση με κέρατα ταύρου για κεραίες, θα καταστήσει την ανθρωπότητα συνένοχη του «Μίνωα» αφού παραπληροφορείται και μπερδεύεται στο λαβύρινθο των καλωδίων των Μ.Μ.Ε.

 

Το νόημα της παράστασης συμπυκνώνεται στο εξής  ολιγόστιχο που ακούγεται στο τέλος από τον μικρό MusarratKarim:

 

«All your armies, all your fighters
All your tanks, and all your soldiers
Against a boy holding a stone
Standing there all alone
In his eyes I see the sun
In his smile I see the moon
And I wonder, I only wonder
Who is weak, and who is strong?
Who is right, and who is wrong?
And I wish, I only wish
That the truth has a tongue»

 

ΑΡΧΑΙΟΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ:ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ

 

Όσον  αφορά στην ενασχόληση με τους μύθους στα πλαίσια του εργαστηρίου υπήρξε μια δημιουργική εμπειρία που έδεσε την ομάδα. Η συνεργασία 14 ανθρώπων γι αυτό τον σκοπό επί σχεδόν ένα χρόνο ήταν εποικοδομητική και υπήρξε εμπειρία ζωής. Οι αρχαιοελληνικοί μύθοι χώρεσαν τις απόψεις και τα πιστεύω όλων των παιδιών.

Γενικότερα οι μύθοι σε βοηθούν να κατανοήσεις και να ερμηνεύσεις την ανθρώπινη φύση, τις αρχές, τη λειτουργία και την εξέλιξη του κόσμου. Εκεί μέσα περικλείεται όλη η «μνήμη» μας.

ΜινώταυροςΜινώταυρος ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Μινώταυρος ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ 

YouTube Preview Image

 

 

 

 

Η ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.

 

 

« Η κατανόηση ενός αριστουργήματος είναι η σιωπή»(Λάκης Κουρετζής- δάσκαλός μας)

 

«Έχει τύχει να ταξιδέψω σε αυτές τις χώρες της Μέσης Ανατολής, ως δημοσιογράφος, οπότε όλο αυτό το εικονοποιημένο, ψηφιακό ,διαδικτυακό, είδηση-εικόνα, αυτό που φτάνει, αυτό που βγαίνει, αυτό που μένει, με άγγιξε αρκετά. Το βρήκα πολύ εύστοχο θεατρικά και σκηνικά και η πρώτη μου σκέψη όταν τελείωσε ήταν γιατί να το δούμε μόνο εμείς? Αξίζει.»(Δ. Νικολοπούλου)

 

 

Ίσως, αν μια μέρα μας δοθεί η δυνατότητα να σου παρουσιάσουμε το μύθο μας, αυτή η στήλη συμπληρωθεί και με τη δική σου γνώμη. Εξάλλου, η παρουσίαση ενός αρχαιοελληνικού μύθου με προεκτάσεις σε μια πραγματικότητα που μεταβάλλεται, δίνει τη λαβή για σκέψη και συζήτηση

                                   

 

 

 

 

 

 

Be first to comment