ΜΑΥΡΗ ΖΩΝΗ ΣΤΟ ΚΑΡΑΤΕ- ΑΡΧΗ Ή ΤΕΛΟΣ;

καρατε μαυρη ζωνηΠάρα πολλοί άνθρωποι επιδιώκουν τη φώτιση και την αυτογνωσία έχοντας κατά νου ότι τότε θα μπορούν να ζουν χωρίς προβλήματα και χωρίς προσπάθεια. Αυτή η έντονη επιθυμία είναι συνήθως και το μεγαλύτερο εμπόδιο που συναντάμε στο ταξίδι της ολοκλήρωσης.

 

Όλα τα παραπάνω, περιγράφονται πολύ παραστατικά από ένα άρθρο που μου έδωσε ο δάσκαλός μου στο καράτε, Νικήτας Ζαρουκλιώτης, όταν μου απένειμε τη μαύρη ζώνη. Σας το παρουσιάζω αυτούσιο και δυστυχώς δεν γνωρίζω τον υπογράφοντα.

 

Για την αντιγραφή,

      Δαυίδ

 

ΜΑΥΡΗ ΖΩΝΗ: Τέλος ή Αρχή;

Ήταν θυμάμαι πριν δύο χρόνια που βρέθηκα για άλλη μια φορά στο Dojo, όπου γίνονταν εξετάσεις για μαύρη ζώνη και Dan. Η ατμόσφαιρα ηλεκτρισμένη και τα πρόσωπα, υποψηφίων και μη, τεντωμένα και ανυπόμονα. Τον συνάντησα σε μια άκρη να κάνει προθέρμανση. «Καλή επιτυχία» του ευχήθηκα, «χαίρομαι που αποφάσισες να δώσεις εξετάσεις». «Μια που άρχισα καράτε, λέω να τελειώσω με τη μαύρη ζώνη» μου απάντησε. Απομακρύνθηκα με έντονη

διάθεση συλλογισμού. Η φράση αυτή σφηνώθηκε βαθιά μέσα στο μυαλό μου προκαλώντας συναισθήματα αντίφασης.

 

 

«Να τελειώσω με τη μαύρη ζώνη». Κοίταξα όλους όσους έκαναν προθέρμανση και αναρωτήθηκα πόσοι, άλλος λίγο, άλλος πολύ, δε θα έκαναν ενδόμυχα την ίδια σκέψη. Πόσοι δεν θεωρούσαν τη στιγμή εκείνη ένα τέλος, μια κορυφή, που έφτασαν μετά από πολύχρονη και κουραστική προσπάθεια. Είναι όμως, άραγε η διαδικασία απόκτησης της μαύρης ζώνης, η ολοκλήρωση κάποιων συγκεκριμένων μακρόχρονων προσπαθειών; Είναι η μαύρη ζώνη το «πτυχίο» κάποιων σπουδών, που αφού κορνιζωθεί επιμελώς θα αποδεικνύει συγκεκριμένες ικανότητες, που αποκτήθηκαν στο παρελθόν, που διατηρούνται ίσως στο άμεσο μέλλον και φθίνουν στο απώτερο ακολουθώντας την τόσο γνωστή διαδικασία του «εγώ ήμουν…»; Ή μήπως είναι ένα δυναμικό «φτάσιμο», ένας σταθμός που η άφιξη και η αναχώρηση πραγματοποιούνται μέσα από την ίδια πόρτα, δίνοντάς μας για άλλη μια φορά τις δύο όψεις ενός και του αυτού νομίσματος;

 

Όταν κάποιος ξεκινάει την πορεία του στη γνώση, η αγνότητα ταυτίζεται με την άγνοιά του. Δεν ξέρει, θέλει να μάθει και στο στάδιο αυτό, η χρήση της γνώσης, είναι παράγοντας αμελητέος. Όπως το μικρό παιδί που ξεκινάει τα πρώτα του βήματα στο σχολείο και είναι άδειο και αγνό. Έτσι και στο χώρο των πολεμικών Τεχνών η άγνοια και η αγνότητα είναι τα στοιχεία που προσδιορίζουν ένα αρχάριο μαθητή και το συμβολικό χρώμα των στοιχείων αυτών είναι το άσπρο. Άσπρη λοιπόν,  είναι και η ζώνη που θα βάλει στο chi του.

 

Ο χρόνος που περνάει καθορίζει την προσπάθειά του για γνώση, η προσπάθεια καθορίζει τον ιδρώτα που θα χύσει και ο ιδρώτας καθορίζει τα αποτελέσματα. Η γνώση αυξάνει, η ζώνη σκουραίνει από τον ιδρώτα και τον χρόνο, ώσπου να γίνει καφέ. Είναι το στάδιο που αρχίζει να σκουραίνει και η αγνότητα, γιατί εδώ ο παράγοντας «χρήση της γνώσης» είναι το κύριο και ουσιαστικό σημείο. Αρχίζεις να διαπιστώνεις την πλάνη του «ξέρω». Είναι το στάδιο της απαρχής της κατανόησης της τεχνικής το στάδιο της καφέ ζώνης.

 

Κάθε σκαλοπάτι αύξησης της γνώσης απαιτεί όλο και περισσότερη προσπάθεια. Και η προσπάθεια όλο και περισσότερο ιδρώτα. Η διαδικασία είναι απλή, αλλά παράλληλα σκληρή και αμείλικτη.  Και κάποια στιγμή έφτασες. Γνωρίζεις. Η ζώνη έχει σκουρύνει πολύ και φαίνεται σα μαύρη. Είναι το στάδιο της μεγάλης δοκιμασίας της αναγνώρισης. Είναι το στάδιο των εξετάσεων για τη μαύρη ζώνη. Το στάδιο που ταυτίζεται με την κατάκτηση της Τεχνικής. Η μαύρη ζώνη λοιπόν, είναι αναμφισβήτητα μια σημαντική στιγμή και τίποτα περισσότερο. Από δω και μετά αρχίζει το μεγάλο έργο, η κουραστική πορεία πάνω στον ανοδικό άξονα. Και από την αρχή του ανήφορου αρχίζει και η προσπάθεια του ξεφτίσματος της μαύρης ζώνης.

 

Η κατάκτηση της Τεχνικής πρέπει να γίνει το άνοιγμα της μεγάλης πόρτας για την κατάκτηση της Τέχνης. Και μόνο η κατάκτηση της Τέχνης μπορεί να οδηγήσει στον απώτερο στόχο: την αγνότητα μέσα από τη γνώση. Η προσπάθεια μετά τη μαύρη ζώνη δεν πρέπει μόνο να διπλασιαστεί, αλλά και να διαφοροποιηθεί.  Ο ιδρώτας δεν μπορεί πια να μαυρίσει  τη ζώνη και αρχίζει να την… ξεφτίζει.

 

Και περνώντας τα χρόνια, έτσι όπως ξεφτίζει η ζώνη πρέπει να ξεφτίζει και το «εγώ». Η μαύρη ζώνη πρέπει να ξαναγίνει άσπρη και ο μαθητής να κατακτήσει την αγνότητα μέσα από τη γνώση. Είναι το στάδιο που ξεχωρίζει το μαθητή από το δάσκαλο. Η γιαπωνέζικη λέξη για το δάσκαλο είναι SENSEI. «SEN» σημαίνει «πριν» και «SEI» σημαίνει «γεννημένος». Άρα, εκείνος που είναι μεγαλύτερός μου, είναι δάσκαλός μου. Στην ουσία όμως η λέξη SENSEI δεν αναφέρεται στην ηλικία του ατόμου και τα χρόνια, αλλά στη γνώση και στη σοφία. Η κατάκτηση της Τεχνικής απαιτεί γνώση, αλλά η κατάκτηση της Τέχνης απαιτεί σοφία στη χρήση της γνώσης. Εκείνος που γνωρίζει περισσότερα στον πνευματικό δρόμο, έχει γεννηθεί πριν από μένα, άρα είναι δάσκαλός μου.

 

Τέλος, λοιπόν, η μαύρη ζώνη; Κάθε άλλο. Είναι η μεγάλη αρχή στη δύσκολη ανοδική πορεία, που είναι στο χέρι καθενός να αποφασίσει αν θα την ανέβει ή όχι. Παίρνοντας τη μαύρη ζώνη έμαθες να περπατάς. Η απόφαση αν αυτό σου φτάνει είναι δική σου. Εκτός από το να περπατά κανείς μπορεί να μάθει να πηδά, να τρέχει, να πετά.

 

Ο δρόμος είναι ανοιχτός, αλλά δύσβατος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο άξονας των Dan είναι ανοδικός, αντίθετα από τον άξονα των Kyu. Το αν θα τον ακολουθήσει κανείς ή όχι είναι θέμα προσωπικής επιλογής. Το μόνο που θα πρέπει να γνωρίζει είναι ότι η μόνιμη παραμονή στο σημείο σύγκλισης των αξόνων, η θεώρηση δηλαδή, της μαύρης ζώνης σαν ένα τέλος, δεν είναι τίποτα άλλο από το να βρίσκεται συνεχώς, εθελοτυφλώντας, σε μια τελματική κατάσταση.

 

Παλαιότερα στην Ιαπωνία τα χρώματα των ζωνών ήταν μόνο άσπρο, καφέ και μαύρο, χωρίς να υπάρχουν καθόλου τα ενδιάμεσα χρώματα κίτρινο, πράσινο και μπλε.

1 Comment

  • Reply March 13, 2014

    Stantians

    Πάρα πολύ ωραία η στήλη σας και ειδικά αυτό το άρθρο, περιέχει ένα πολύ βαθύ νόημα που αν το αναλύσει κανείς, μπορεί να ανακαλύψει διάφορες κρυφές πτυχές της ψυχής του.
    Σαν συμπλήρωση των παραπάνω θα ‘θελα να προσθέσω πως όταν μιλάμε για κουνγκ-φου ή κάποια άλλη ασιατική τέχνη, υπάρχουν ζώνες και πρέπει να υπάρχουν, όμως κάθε αύξηση ζώνης, πρέπει να κυλά στο μυαλό μας όπως το νερό στην πλάτη της πάπιας. Η κάθε ζώνη δεν είναι απλά η κατάκτηση ενός ακόμα τίτλου, είναι ένα επιπλέον καθήκον που καλούμαστε να το ασκήσουμε, πόσο μάλλον αν μιλάμε για την κατάκτηση της μαύρης ζώνης που σε αυτό το επίπεδο πλέον δεν μιλάμε μόνο για την τεχνική κατάρτιση που αποκτάμε, αλλά, και για την νοημοσύνη. Mε την μαύρη ζώνη αλλάζουμε ψυχή, νου, και σώμα και πλέον η ζωή μας γίνεται παράδειγμα προς μίμηση. Συμφωνώ απόλυτα πως σκοπός είναι ο πάλι, γυρισμός στην λευκή ζώνη, μπορούμε όμως να αποσυμβολίσουμε την μαύρη ζώνη και σαν άσπρη, αφού στον κόσμο της φώτισης δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ καλού και κακού, φωτισμένου και αδαή, μαθητή και δασκάλου, άσπρου και μαύρου. Στον κόσμο της φώτισης δεν υπάρχουν αντίθετα γιατί κάθε αντίθετο προέρχεται και παράγει το αντίθετό του, έτσι δεν υπάρχει τέλος και αρχή γιατί η αρχή είναι το τέλος, στην απλή παρατήρηση, εκεί που δεν υπάρχει η διαίρεση από την σκέψη κα την γνώση, η τέχνη δεν διαιρείται από την τεχνική και τον τεχνίτη, είναι το ένα και το αυτό. Σημασία έχει να ανακαλύψουμε το πόσο ευτυχισμένοι είμαστε όταν είμαστε “τίποτα” αφού δεν υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον δάσκαλο και στον μαθητή, στον κάτοχο της άσπρης και της μαύρης ζώνης, έτσι είμαστε “τίποτα” και όχι “ένα τίποτα” με την αντίληψη αυτού ακαριαία ανάβεις και την σπίθα της ψυχής σου

Leave a Reply