ΣΚΕΨΕΙΣ…

σκεψεις

Από την Μαρία Αντωνίου

…Κάνοντας ένα μικρό διάλειμμα από το ύφος των προηγούμενων άρθρων μου, καταθέτω κάποιες σκόρπιες σκέψεις πάνω σε ένα κεφάλαιο που λέγεται ‘’Αρχαιοελληνικοί μύθοι στο σήμερα’’.

Ίσως, γιατί βλέπω την απορία στα πρόσωπα των άλλων, ίσως πάλι γιατί να το έχω εγώ ανάγκη…..

Ζούμε σε μια εποχή όπου όλα αλλάζουν, επαναπροσδιορίζονται, μετατίθενται, καταλύονται, αποδομούνται και δομούνται. Η κρίση έφερε τα πάνω κάτω..ανακάτεψε το ποτήρι με το νερό και έφερε τα κατακάθια στην επιφάνεια εκεί που όλα ήταν ήρεμα και όλα φαίνονταν καθαρά.

Από την άλλη, έδωσε την ευκαιρία, εάν τολμάς,  να πάρεις το ποτηράκι με το νερό σου, να το αδειάσεις, να το πλύνεις απ’ όλη αυτή τη βρωμιά ,να το ξαναγεμίσεις και ίσως για πρώτη φορά να γευτείς την πραγματική καθαρότητα και διαφάνεια.

Σ’ έναν κόσμο, λοιπόν, που έρχονται τα πάνω κάτω, πολύ συχνά, όπως μας δείχνει η ιστορία, οι αρχαιοελληνικοί μύθοι για κάποιο ανεξήγητο και μυστηριώδη λόγο μένουν σταθεροί, αμετάβλητοι και πάνω απ’ όλα επίκαιροι.

Είναι αυτές οι σταθερές αξίες που ανατρέχεις μετά από κάθε μεγάλη αλλαγή και διαπιστώνεις ότι δεν έχασαν την αίγλη τους μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια.

Τι είναι αυτό που κάνει τους αρχαιοελληνικούς μύθους τόσο μα τόσο επίκαιρους; Είναι από αυτά τα παραμύθια που απλά αρεσκόμαστε να ακούμε κατά καιρούς και που μας κάνουν να αποκοιμιόμαστε γλυκά σαν τα παιδάκια; Ή μήπως είναι μια αλήθεια τόσο βαθιά που αγγίζει τα μύχια της ψυχής μας και που την κάνει να μένει στην επιφάνεια τόσο καιρό; Ή μήπως είναι και τα δύο;

Οι μύθοι έχουν μια αυθεντία! Μια αυθεντία που πρέπει να διατηρηθεί και όχι να υποβαθμιστεί. Πολλοί είναι οι επικριτές όσων, επιπόλαια,  «ασχολούνται» με τους μύθους ως αρχαιολάγνοι, ενώ άλλοι γοητευμένοι ασχολούνται με τους μύθους μόνο παρελθοντολογώντας.

Ένας μύθος, όμως, και δή ένας αρχαιοελληνικός μύθος, έχει μια συνέχεια.Έχει ένα παρελθόν, ένα παρόν και ένα μέλλον.Έχει ταυτόχρονα μια σταθερότητα και μια συνεχή κινητικότητα. Και αυτό είναι που τον κάνει αυθεντικό.

Σκεφτείτε: Για να μπορέσει κάποιος να απολαύσει τα τοπία έξω από το παράθυρο ενός λεωφορείου που κινείται, πρέπει να είναι σταθερός (π.χ να κάθεται στην καρέκλα). Αν τρέχει και αυτός μαζί του δεν μπορεί να παρατηρήσει τίποτα, ούτε βέβαια και να απολαύσει ή να προβληματιστεί. Αυτό προσφέρουν οι αρχαιοελληνικοί μύθοι:Την σταθερότητα απέναντι σε μια ζωή που όλο τρέχει.

Διατηρώντας λοιπόν την αυθεντία τους, μπορούν  διαβάζοντάς τους ή ακούγοντάς τους να μας προσφέρουν μεγάλη τέρψη , απόλαυση και ευχαρίστηση. Μπορούμε να προβληματιστούμε, να εμβαθύνουμε, να ανατρέξουμε, να ταυτιστούμε, να βρούμε λύσεις. Από τον κάθε ένα μας εξαρτάται αν ένας μύθος θα παραμείνει μύθος-παραμύθι δηλαδή  ή ψέμα- και θα αποτελέσει μια πρόσκαιρη διασκέδαση ή θα πάρει τη θέση που του αξίζει, ως κάτι σημαντικό, πανανθρώπινο,συμπαντικό.

Οι αρχαιοελληνικοί μύθοι φτιάχτηκαν για να εξηγήσουν οι άνθρωποι τα ανεξήγητα, τα μυστηριώδη, τα θεϊκά , αλλά και για να δηλώσουν την καθημερινότητά τους, τη ζωή τους , το θάνατο,τους προβληματισμούς τους, τη σχέση τους με τη φύση, τα ζώα και τους ανθρώπους. Όλοι οι μύθοι ξεκίνησαν από μια πραγματικότητα και από μια απορία. Γιατί συμβαίνουν αυτά; Δεν υπάρχει μεγαλύτερη κινητήριος δύναμη από την απορία και την αμφιβολία.

Ένας μύθος δημιουργήθηκε για μια παράξενη πραγματικότητα.Ένα παραμύθι για μια αλήθεια. Πόση αλήθεια πραγματικά κρύβεται μέσα σε ένα τέτοιο μύθο.Όταν ένα ‘’παραμύθι΄΄ κλείνει μέσα του τόσες πανανθρώπινες αξίες, τόσες σταθερές που φτάνει να συγκροτεί και να συγκρατεί ολόκληρες κοινωνίες,  τότε αυτό λέγεται αλήθεια. Αυτό είναι αλήθεια και μια τέτοια αλήθεια, τόσων χιλιάδων χρόνων αλήθεια, κρύβει μέσα της πόνο, χαρά, ψυχή,επιλογές, ήττα, νίκη, θάνατο και το κυριότερο, λύσεις.

Συναντάμε καθημερινά ανθρώπους που εκλιπαρούν για μια λύση: ‘’Πες μου τι να κάνω;’ ’Άνθρωποι γκρινιάζουν , κλαίνε,  αυτοκτονούν επειδή δεν βρίσκουν κάποια λύση στα προβληματά τους και αντί να κοιτούν βαθιά ,  κατηγορούν βαθιά.  Είδα ανθρώπους, νέα παιδιά, μέσα από τη διαδικασία των μύθων(βλ. και προηγούμενες στήλες μου), να παίρνουν τη ζωή στα χέρια τους, να αλλάζουν τη ζωή τους ακόμα και αν αυτό είναι βαθιά και πραγματικά επίπονο και να ξαναγεννιώνται, να βρίσκουν τον εαυτό τους, να ενισχύουν την αυτογνωσία τους.

Αν οι μύθοι φτιάχτηκαν από τους ανθρώπους τότε αντιλαμβάνεστε τι είναι ικανός να κάνει ο άνθρωπος(καλό ή κακό) και πόσες λύσεις έχει στα χέρια του έτοιμες να χρησιμοποιηθούν. Αν πάλι φτιάχτηκαν από τους Θεούς , όπως άλλοι υποστηρίζουν, από τη στιγμή που δόθηκαν-αφού τους διαβάζουμε και τους έχουμε καταγεγραμμένους- στους ανθρώπους, τότε και πάλι στα χέρια μας είναι όλα. Μήπως, όμως, ισχύει η τρίτη εκδοχή, οι άνθρωποι, δηλαδή, ως  κομμάτι θεϊκό, να κατάφεραν μόνοι τους να διαβάσουν τα μυστικά των θεών;

Σε ένα αρχαιοελληνικό μύθο κρύβεται ότι μπορεί να προβληματίσει έναν άνθρωπο και αυτό τον κάνει επίκαιρο. Κρύβεται ο άνθρωπος που γίνεται θεός και ο θεός άνθρωπος, κρύβονται η ψυχή, τα συναισθήματα, οι μεγαλύτεροι φόβοι μας, η φύση, η ύβρις, η νέμεσις, οι ερινύες, η αγάπη, ο έρωτας, ο πόλεμος, το μίσος, ο θάνατος, η ζωή, το μυαλό, το σώμα, τα λόγια, οι πράξεις , ο κόσμος, ο Άνθρωπος και η κάθαρση. Κρύβεται το χέρι που θα έρθει να αναταράξει  εκείνο το ποτήρι με το νερό που λέγαμε στην αρχή και που θα μας φέρει τα πάνω κάτω και θα μας βγάλει στην επιφάνεια πράγματα που δεν ξέραμε ότι υπήρχαν, που δεν μας βόλευαν να υπάρχουν.Όμως καλό είναι που και που να ταρακουνάμε το ποτήρι μας …έχει άλλη γεύση μετά!

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι τι κρύβει ένας αρχαιοελληνικός μύθος και πόση δόση αλήθειας έχει, αλλά αν αντέχεις να κοιτάξεις και να διεισδύσεις σ’ αυτόν.Μπορεί και να μην δεις τίποτα, να μην καταλάβεις τίποτα! Γιατί φίλε μου..όση αλήθεια αντέχεις τόση θα καταφέρεις να δεις!

Be first to comment