ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ( school bullying) ΚΑΙ ΠΩΣ ΝΑ ΤΟ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ

ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ BULLING

Από την Δανάη Μπουζούρα  ( Ψυχολόγος )

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (“school bullying”) και της βίας (“school violence”), στον χώρο του σχολείου, παρουσιάζει αυξανόμενες και πολυπαραμετρικές διαστάσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στον διεθνή χώρο, ιδιαίτερα κατά τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για μια μορφή επιθετικής συμπεριφοράς και χαρακτηρίζεται από τη σκόπιμη, επαναλαμβανόμενη και απρόκλητη παρενόχληση κάποιου παιδιού, το οποίο δυσκολεύεται να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Εμφανίζεται με τη μορφή του λεκτικού εκφοβισμού (χλευαστικά σχόλια, διακρίσεις), του κοινωνικού εκφοβισμού (διάδοση φημών, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση από την ομάδα), του σωματικού εκφοβισμού (χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές), του ηλεκτρονικού εκφοβισμού γνωστού και ως “cyberbullying” (εκβιασμός μέσω Διαδικτύου και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, μέσω μηνυμάτων στο κινητό τηλέφωνο).
Κύρια χαρακτηριστικά του είναι η πρόθεση από τον δράστη – θύτη να βλάψει το στόχο – θύμα, η επανάληψη της συμπεριφοράς και η ικανοποίηση που αντλεί ο δράστης από τη βλάβη του θύματος.
Αυτό που διαχωρίζει τον σχολικό εκφοβισμό από το απλό πείραγμα, είναι η ένταση, η διάρκεια και η επανάληψη μιας κατάστασης και κυρίως η ανισορροπία δύναμης μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Ουσιαστικά δηλαδή, στον σχολικό εκφοβισμό το παιδί «θύτης», υπερέχει σωματικά από το παιδί «θύμα». Αντιθέτως, όταν δυο παιδιά της ιδίας ισχύος έχουν «πιαστεί στα χέρια», αυτό το περιστατικό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως σχολικός εκφοβισμός. Επίσης, ο μαθητής που εκφοβίζεται μπορεί να είναι συχνά μικρότερης ηλικίας και δεν έχει προκαλέσει τον θύτη.
Τα αγόρια είναι πιο συχνά θύτες και θύματα εκφοβιστικής συμπεριφοράς, που εμφανίζεται κυρίως στο σχολικό περιβάλλον σε χώρους χωρίς επίβλεψη από τους εκπαιδευτικούς, όπως η αυλή, ο διάδρομος και η τάξη κατά τη διάρκεια του διαλείμματος.
Ψυχολογικές επιπτώσεις: Τα παιδιά που εκφοβίζονται έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από κατάθλιψη και άγχος. Έχουν συχνά τάσεις αυτοκτονίας, είναι πιο πιθανόν να παραπονιούνται για την υγεία τους και να παρουσιάσουν σωματικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν, πονοκέφαλους ημικρανίες, δερματικά προβλήματα, έλκος, τρέμουλο, αυξημένους παλμούς, κρίσεις πανικού κ.α. Παρατηρείται μείωση της σχολικής επίδοσης και παρουσίας στο σχολείο, όπως και αυξημένες πιθανότητες να παρατήσουν εντελώς το σχολείο. Επίσης, αυξημένο αίσθημα θλίψης και μοναξιάς, αλλαγές στον ύπνο και στις διατροφικές συνήθειες, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες.
Τα Χαρακτηριστικά του Θύματος
Το παιδί που εκφοβίζεται συνήθως έχει ανασφαλή προσωπικότητα, χαμηλή αυτοπεποίθηση και αρνητική αυτοεικόνα. Είναι λιγότερο αποδεχτό από συνομηλίκους, δείχνει αποσυρμένο, είναι ευαίσθητο, ήσυχο, σωματικά αδύναμο και κλαίει συχνά. Επίσης, συχνά διαφέρει με κάποιο τρόπο. Συνήθως, τα παιδιά με ειδικές ικανότητες έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να γίνουν θύματα του σχολικού εκφοβισμού. Για παράδειγμα, τα παιδιά με μαθησιακά προβλήματα συχνά αναφέρουν ότι εκφοβίζονται.
Πως μπορούν οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς να προλάβουν και να αντιμετωπίσουν τον σχολικο εκφοβισμό;
Εκπαιδευτικοί:
Μιλήστε στο παιδί που εκφοβίζεται και ακούστε με προσοχή και σοβαρότητα αυτά που έχει να σας πει. Διαβεβαιώστε το παιδί ότι θα ανταποκριθείτε άμεσα για να το προστατεύσετε και ότι είστε διαθέσιμος να παράσχετε κάθε δυνατή βοήθεια. Πείτε στο παιδί, να σας κρατά ενήμερο σχετικά με οποιαδήποτε εξέλιξη
Συζητήστε με τους γονείς του παιδιού, εκφράστε τις ανησυχίες σας και δείξτε ότι είστε αποφασισμένος να αναλάβετε δράση
Εξακριβώστε ποιο παιδί είναι αυτό που εκφοβίζεται ή αυτό που εκφοβίζει
Εξακριβώστε αν υπάρχει ομάδα παιδιών η οποία ενθαρρύνει ή/και υποστηρίζει το παιδί που εκφοβίζει
Οδηγήστε το παιδί που εκφοβίζει στο γραφείο του Διευθυντή και συζητήστε σοβαρά μαζί του για το περιστατικό
Γονείς παιδιού που εκφοβίζεται:
Συνεργαστείτε στενά με το σχολείο για να πληροφορηθείτε για την έκταση και τη σοβαρότητα του περιστατικού καθώς και για τους τρόπους αντιμετώπισής του
Παρέχετε στο παιδί σας υποστήριξη και ασφάλεια, χωρίς να το κατακρίνετε
Ακούστε προσεκτικά τι έχει να σας πει το παιδί σας για τα συναισθήματά του και για τις ανάγκες του
Παρακολουθείτε την εξέλιξη της κατάστασης αλλά και την υγεία του παιδιού σας
Αν το παιδί σας παραπονιέται για μεγάλο χρονικό διάστημα ότι έχει σωματικούς πόνους, αν παρατηρείτε ότι έχει δυσκολίες στον ύπνο ή αν αρνείται επίμονα να πάει στο σχολείο, επισκεφτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας για παιδιά.

Πηγές: www.antibullyingnetwork.gr
www.apa.org
www.hfcbeatbullying.info
www.paidiatros.com
www.stop-bullying.sch.gr

Be first to comment