ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ – Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΑΔΗΣ

 

Αρχαιοελληνικοί μύθοι στο σήμερα.
Τα προσωπικά βιώματα συναντούν τους αρχαιοελληνικούς μύθους και γίνονται θεατρική  παράσταση.

 

Αρχισυνταξία:  Μαρία Αντωνίου

                       

 

«Ζούμε σε απομυθοποιημένο και αντιηρωικό κόσμο».

«Πρέπει να δημιουργούμε μύθους. Προσωπικούς μύθους».

«Μεγάλο ηθικό δίδαγμα των μύθων , ότι δε φαίνεται ο συγγραφέας».

«Η σημασία του μύθου κρύβεται μέσα σ’ αυτό που δε φαίνεται και όχι σ’ αυτό που διαβάζεται».

 

           

Στο θέατρο της Ημέρας, οι σπουδαστές του τρίτου έτους του εργαστηρίου «Παιδαγωγικής Θεάτρου και Θεατρικού Παιχνιδιού, Λάκης Κουρετζής» ασχολούνται, σχεδόν αποκλειστικά,  με τους αρχαιοελληνικούς μύθους. Η προβλεπόμενη από το πρόγραμμα σπουδών της σχολής διαδικασία έχει ως εξής: Αρχικά, πρέπει να επιλέξουν έναν αρχαιοελληνικό μύθο που για κάποιο συγκεκριμένο λόγο τους κίνησε το ενδιαφέρον και σχετίζεται με ένα ή περισσότερα προσωπικά τους βιώματα. Κατόπιν, φέρνουν τον μύθο στο σήμερα, δίνοντας του κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, ψυχολογικές κ.τ.λ προεκτάσεις και κάνοντας τον να μας αφορά άμεσα ή έμμεσα. Ο κάθε σπουδαστής πρέπει να γράψει το δικό του σενάριο, να μοιράσει ρόλους στην υπόλοιπη ομάδα, να φτιάξει κουστούμια και σκηνικά, να βρει την κατάλληλη μουσική και τέλος να σκηνοθετήσει μια παράσταση διάρκειας μισής περίπου ώρας.

Αντικρίζοντας τους μύθους από τη σκοπιά, αφενός του θεατή και αφετέρου ως ενεργό μέλος  στην όλη διαδικασία ,θεώρησα ότι αυτή η προσπάθεια δεν έπρεπε  να περιοριστεί σε ένα στενό κύκλο σπουδαστών και οικείων τους, αλλά έπρεπε να γίνει γνωστή σε όσο γίνεται περισσότερο κόσμο. Είτε οι αρχαιοελληνικοί μύθοι πλάστηκαν από τους Θεούς, είτε δημιουργήθηκαν από τους ανθρώπους μας αφορούν άμεσα, και σε προσωπικό και σε συλλογικό επίπεδο. Οι εμφανείς προεκτάσεις τους, ιδίως στο σήμερα που βιώνουμε μια περίοδο κρίσης σε όλα τα επίπεδα,  καταδεικνύουν την αναλλοίωτη στο χρόνο  αξία και σοφία τους. Οι μύθοι ικανοποιούν ανάγκες παιδευτικές, δηλαδή  την επίτευξη υψηλής ποιότητας ζωής σε κάθε φάση του βίου.

Ίσως και εσύ διαβάζοντας τους να έβρισκες ένα μύθο, ο οποίος σου φαίνεται τόσο οικείος. Πιστεύοντας ότι  αυτός ο διάλογος που ξεκίνησαν τα παιδιά του τρίτου έτους  του 2013 με τους αρχαιοελληνικούς μύθους , και συνεχίζουμε εμείς, είναι μια ενεργής διαδικασία που δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, θα ήταν ευπρόσδεκτο ένα δικό σου σχόλιο, είτε γι’ αυτά που θα διαβάσεις ή ακόμα και να μας καταθέσεις ένα προσωπικό σου βίωμα που σχετίζεται άμεσα με έναν αρχαιοελληνικό μύθο.

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ( ΑΔΗΣ )

Ο κάτω κόσμος(Άδης)

 

Σύμφωνα με τον αρχαιοελληνικό μύθο, οι νεκροί εισέρχονταν στον κάτω κόσμο διασχίζοντας τον ποταμό Αχέροντα, με τη βάρκα του Χάροντα, ο οποίος χρέωνε έναν οβολό για το πέρασμα, τοποθετημένο κάτω από τη γλώσσα του νεκρού από τους πιστούς συγγενείς του. Οι άποροι και όσοι δεν είχαν φίλους παρέμεναν για πάντα στην όχθη του ποταμού. Η αντίπερα όχθη φυλασσόταν από τον Κέρβερο, τον τρικέφαλο σκύλο που νικήθηκε από τον Ηρακλή. Πέρα από τον Κέρβερο, οι σκιές των τεθνεώτων εισέρχονταν στον Τάρταρο, τη γη των νεκρών.

Οι πέντε ποταμοί του Άδη ήταν εξής:  Αχέρων  (o ποταμός της θλίψης), Κωκυτός (o ποταμός του θρήνου), Φλεγέθων (o ποταμός που έχει πύρινες φλόγες), Λήθη (o ποταμός της λησμονιάς) και Στύξ (o ποταμός του μίσους).

Η πρώτη περιοχή του Πλούτωνα περιλαμβάνει τους λειμώνες με τους ασφόδελους, που περιγράφονται στην Οδύσσεια, όπου οι σκιές των ηρώων περιφέρονται απελπισμένα μεταξύ κατώτερων πνευμάτων, που τιτιβίζουν γύρω τους σαν νυχτερίδες.

Πέρα από κει βρισκόταν το Έρεβος, που μπορεί να θεωρηθεί ως ευφημισμός του Άδη, το όνομα του οποίου προκαλούσε φρίκη. Υπήρχαν δύο πηγές: αυτή της Λήθης, όπου οι κοινές ψυχές συνέρρεαν για να σβήσουν κάθε μνήμη, και η πηγή της Μνημοσύνης, όπου, αντιθέτως, έπιναν οι μύστες των Μυστηρίων. Στο προαύλιο του οδυνηρού παλατιού του Άδη και της Περσεφόνης κάθονται τρεις κριτές του κάτω κόσμου: ο Μίνως, ο Ραδάμανθυς και ο Αιακός. Εκεί, μέρος ιερό αφιερωμένο στην Εκάτη, όπου συναντώνται τρεις δρόμοι, κρίνονται οι ψυχές και επιστρέφουν στους λειμώνες με τους ασφόδελους αν δεν είναι ούτε ενάρετες ούτε κακές, στέλνονται στον Τάρταρο αν είναι ασεβείς ή κακές, ή οδηγούνται στα Ηλύσια για να συντροφέψουν τις ηρωικές και τις ευλογημένες.

 

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΥΘΟΥ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ.

 

       Η Αρετή Κρανιώτη, επέλεξε αυτόν τον μύθο, καθώς της κέντρισε το ενδιαφέρον το δικαστήριο που γίνονταν στον Κάτω Κόσμο. «Ο θείος μου, την στιγμή που αγόρευε στο δικαστήριο, όντας δικηγόρος, έπαθε ανεύρυσμα στον εγκέφαλο και μετά από μία  βδομάδα που ήταν σε κώμα τον χάσαμε». Αυτό της το βίωμα, καθώς και ένα κείμενο που είχε γράψει πριν  το θάνατο του και βρίσκεται στο μνήμα του, ήταν η αφόρμηση για να ασχοληθεί με αυτόν τον μύθο.

 Ως προς τη μεταφορά του μύθου στη σύγχρονη πραγματικότητα, συνδέθηκαν με πρωτότυπο τρόπο τα πέντε στάδια της απώλειας που περνάει κάποιος όταν χάνει ένα αγαπημένο του πρόσωπο με τους πέντε ποταμούς  που περνάει ο νεκρός κατά την κατάβαση του στον Άδη. Πιο συγκεκριμένα, το πρώτο στάδιο, που είναι η άρνηση της πραγματικότητας που περνάει ο άνθρωπος που μένει πίσω, με τον ποταμό της Στύγας, που  είναι η πρώτη αίσθηση «παγώματος» για τον νεκρό καθώς ο ποταμός της Στύγας πάγωνε τα πάντα. Το δεύτερο στάδιο,  που είναι ο θυμός,  με τον Αχέροντα ποταμό, τον ποταμό των στεναγμών και της θλίψης. Το τρίτο στάδιο, που είναι οι ενοχές, συνδυάστηκε με τον Περιφλεγέθοντα ποταμό, τον πύρινο ποταμό (αναφέρεται στην καύση των νεκρών). Το τέταρτο στάδιο, που είναι της κατάθλιψης,  με τον Κώκυτο ποταμό, τον ποταμό του θρήνου και του πένθους. Και τέλος, το πέμπτο στάδιο, που είναι της αποδοχής της απώλειας, με τον ποταμό της Λήθης, που τα νερά της έφερνα την λησμονιά για τον επάνω κόσμο.

Επί σκηνής υπήρχαν δυο πρόσωπα που βίωναν ταυτόχρονα τα πέντε δικά τους στάδια: ο ζωντανός που μένει πίσω προσπαθώντας να ξεπεράσει την απώλεια του αγαπημένου του προσώπου που έχασε και ο νεκρός που είναι το αγαπημένο πρόσωπο που μόλις χάθηκε.

Ίσως το πιο χαρακτηριστικό απόσπασμα απ’ αυτή την παρουσίαση είναι το ακόλουθο ολιγόστιχο από το κείμενο του θείου της  που μιλάει για το θάνατο:

 

Νεκρός ( ενώπιον δικαστηρίου του Κάτω Κόσμου ):

 Η άδεια μου τέλειωσε..

τι κρίμα και ήταν τόσο λίγη

δε πρόφτασα να την χαρώ.

και τώρα φεύγω για την βάση μου..

αναθεώρηση δε μπορώ να κάνω

ο επί των αδειών υπάλληλος

 μου παίρνει μυστική συνέντευξη ανένδοτος…

δεν σηκώνει περιορισμούς αναθεώρησης

κι έτσι λοιπόν επιστροφή στην βάση μου

Φεύγω για να μην έχω σκοτούρες

αλλά θα μου λείπει κάτι…

και θα μου λείψει πολύ…

Δε θέλω να φύγω

αλλά αφού θέλει.. Άλλος!…

 

Ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή ήταν το τελευταίο μέρος όπου περνάει ο νεκρός της λήθης το ποτάμι και συναντάει τις υπόλοιπες ψυχές. Όλη η σκηνή γέμισε με ασφόδελους ( λουλούδια του Κάτω Κόσμου).

 

ΑΡΧΑΙΟΛΛΗΝΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ:ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΖΩΗΣ

 

Μέσα από αυτή τη διαδικασία και με την κατάλληλη προετοιμασία, οι αρχαιοελληνικοί μύθοι  μπορούν να λειτουργήσουν  σε όλες τις ηλικίες ψυχοθεραπευτικά.

   Το μεγαλύτερο κέρδος για το συμμετέχοντα από την ενασχόληση με τους μύθους για ένα σχεδόν έτος, αρχικά ως άτομο, αλλά και ως μέλος μιας ομάδας του θεατρικού παιχνιδιού, είναι το ότι μοιράζεται πράγματα από τον εαυτό του με τους άλλους, αλλά και η ομάδα του δίνει απλόχερα πράγματα δικά της.

YouTube Preview Image

ο κατω κοσμος αδης

 ο κατω κοσμος αδης

 ο κατω κοσμος αδης

 

  

Η ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ      

 

« αυτό που είδα ήταν λυτρωτικό »

 

Ίσως, αν μια μέρα μας δοθεί η δυνατότητα να σου παρουσιάσουμε το μύθο μας, αυτή η στήλη συμπληρωθεί και με τη δική σου γνώμη. Εξάλλου, η παρουσίαση ενός αρχαιοελληνικού μύθου με προεκτάσεις σε μια πραγματικότητα που μεταβάλλεται, δίνει τη λαβή για σκέψη και συζήτηση.

    

 

Be first to comment